Dat is niet mijn verantwoording?
Vragen, vragen, vragen en geen antwoorden?
Van vragen wordt je wijs... Ooh ja?
Vragen staat vrij... Ooh ja?
Men kan beter tweemaal vragen dan éénmaal ’t spoor bijster worden. Ooh ja?
Allemaal Nederlandse spreekwoorden en gezegdes.
Mogen wij in Nederland nog wel vragen stellen over precaire onderwerpen zonder dat we in een hokje weggezet worden? Ik merk dat er een enorme polarisatie ontstaat als er precaire onderwerpen worden aangesneden en de liefde en het respect vetrekken gauw via de achterdeur... Helaas niets nieuws onder de zon.
Vele wijsgeren van oude tijden Pythagoras, Copernicus, Galileo, Aristarchus van Samos en zo kan ik er nog wel meer noemen. Dat waren mannen die vragen bleven stellen aan de zogenaamde 'feiten' - de aarde is een platte schijf - zonder rekening te houden met het gevestigde gedachtengoed en soms bepaald door de staat of een religie. Zij beweerden al jaren dat de aarde een bolvorm had maar niemand die hen geloofde. Ze werden weggezet als dom, fantasierijk, duivels en zo meer.
Omdat de mens zelf verantwoordelijk is voor zijn of haar aannames is het belangrijk dat een mens zich goed laat informeren. En daarbij moet men niet vergeten ook de informeerder te onderzoeken. Spreekt een informeerde zichzelf tegen dan is die informeerde onbetrouwbaar ook al spreekt de informeerde de algemeen geldende opinie. Spreekt de informeerder een boodschap die je niet aanstaat dan is het zaak jezelf, de informeerder en de feiten te onderzoeken. Staat de boodschap van de informeerden je wel aan dan ontslaat het je niet van de verantwoordelijkheid om zowel jezelf, de informeerder en de feiten te onderzoeken voordat je de informatie als de waarheid gaat aannemen.
In de tijd van de eerder genoemde wetenschappers waren er ook wetenschappers die de 'fantasierijken' probeerden te overtuigen van de geldende opvattingen. Oh ja! Ook al bleken die feiten jaren later niet waar te zijn. Het voordeel van een specialist is dat die over een bepaald gedeelte van de werkelijkheid heel veel weet, echter het nadeel van een specialist is dat die niet de hele realiteit beschouwt en zeker ook geen specialist is op al die andere terreinen.
Daarom zegt de schrijver van Spreuken:
Plannen mislukken als er niet goed over nagedacht wordt.
Maar goede plannen ontstaan door aan veel raadgevers om raad te vragen.
Spreuken 15: 22
Blijkbaar hebben we een veelheid van raadgevers nodig om tot een goed plan toekomen. Voor
Pythagoras, Copernicus, Galileo, Aristarchus van Samos was vasthouden aan de feiten en geduld nodig om andere wetenschappers tot een transformatie in hun denken te laten komen. Het resultaat was uiteindelijk een transformeren van de astronomie. filosofie, theologie, natuurkunde en wiskunde. Wetenschappers van die disciplines moesten ineens hun hele denken omgooien. Niet een klein beetje, maar 180 graden. Deze transformatie was met recht een paradigm shift.
En wat is nu uw en mijn verantwoording in dit geheel?
Laat mij dit illustreren met een verhaaltje. Stel je bestuurt een auto en rijdt, met je kinderen achterin, een enkelspoor spoorwegovergang over. Je zicht naar rechts is beperkt want daar zit je vriend. Jij kijkt naar links en ziet niets aankomen en je vraagt je vriend of hij iets ziet. Hij zegt: Nee er komt niets aan.
Als bestuurder geef ik gas, maar ik weet niet hoe het u vergaat, maar ik spiek vlak voor ik de rails over rijd toch nog even naar rechts en zie gelukkig ook niets. Vertrouw ik mijn vriend niet? Jawel! Ik wil alleen zelf ook verzekerd zijn dat hij niet een klein geel lampje over het hoofd heeft gezien. Ik ben immers wel verantwoordelijk voor mijn kostbare lading.
Heet zo iets nu wantrouwen? Ik denk het niet. Ik noem het gedrag-dat-verantwoordelijkheid-laat-zien. Mijn vriend die naast mij zit, ook een autorijder, kijkt instinct matig waarschijnlijk ook even naar links. Is dat wantrouwen? Nee, ik denk het niet, want dan was hij niet bij mij in de auto gestapt.
Het is een ingebouwd gevoel van verantwoordelijkheid dat we allemaal hebben. Vragen stellen aan de realiteit noem ik dat. Het is goed en nodig, want zo houden we elkaar scherp. Ik kan immers ook iets over het hoofd ziener als u! En als dat zo is zal ik u enorm dankbaar zijn.
Daarom mijn eerste devies: Blijf elkaar vragen stellen en houd elkaar scherp.
Dreigt iemand te ontsporen? Wijs die persoon in liefde en openheid op de ontsporing en wees je tegelijkertijd bewust dat het ook zo kan zijn dat jij de ontspoorde bent.
Daarom een tweede devies: Onderzoek ook de onderzoeker en controleer de feiten.
Want uiteindelijk ben jij degene die verantwoordelijk is voor jou acties of niet acties.
Stel in mijn voorbeeld dat ik een geel lampje over het hoofd heb gezien en mijn vriend heeft het wel gezien maar houd zijn mond. Dan zijn we alle twee slachtoffers en mijn kinderen ook. Dat wil je toch niet op je geweten hebben?
Maar goede plannen ontstaan door aan veel raadgevers om raad te vragen.
God is zo gek nog niet.
Reacties
Vraag, blijf nieuwsgierig, wees open om je mening bij te stellen en blijf ontdekken.
Besef ook dat veel kennis niet hetzelfde is als wijsheid en dat een gek meer kan vragen dan vele wijzen kunnen beantwoorden.
Uiteindelijk begint wijsheid bij het kennen en vertrouwen van de Heer. Vanuit die positie kun je heerlijk ontdekken.
Besef ook dat veel kennis niet hetzelfde is als wijsheid en dat een gek meer kan vragen dan vele wijzen kunnen beantwoorden.
Uiteindelijk begint wijsheid bij het kennen en vertrouwen van de Heer. Vanuit die positie kun je heerlijk ontdekken.
Alfred Dijkstra, op 02-03-21
Het probleem is denk ik vooral hoe je dan die feiten moet controleren. Velen denken dat wat je vindt als je zoekt met Google feiten zijn. Ik denk dat veel zaken zo gecompliceerd zijn dat we ze helemaal niet kunnen checken. Als er nou eens t idee loslaten dat we dat kunnen, en dan kijken hoe we met alles om kunnen gaan zonder dat we alles weten...
Maarten, op 03-03-21
Feiten zijn vrijwel altijd te vinden. Woorden, daden en cijfers vertellen heel veel. Zijn de woorden, daden en cijfers minovereenstemming met elkaar?
Uiteindelijk is wijsheid volgens de Joodse traditie, toegepaste kennis.
Spreuken 1:7